Historia szkół warszawskich

Widok pałacu Kadetów, dawniej Kazimierzowskiego. Zygmunt Vogel (1785)
Historia szkół warszawskich
Z przestrzeniami podziemi Pałacu Kazimierzowskiego związany jest projekt edukacyjno-popularyzacyjny dotyczący historii warszawskich szkół (od średniowiecza po współczesność), opracowywany przez Zespół Centrum Badań nad Kulturą Warszawy UW. W projekt zaangażowany jest zespół specjalistów utworzony przez CBKW UW. Ważnym zadaniem projektu będzie ekspozycja prezentująca w atrakcyjny i nowoczesny sposób historię szkół w Warszawie. Jedną z nich była Szkoła Rycerska, która mieściła się w Pałacu Kazimierzowskim.
Planowana ekspozycja będzie prezentować eksponaty materialne, jak również filmy, nagrania, multimedia i plansze objaśniające, które będą opowiadać o historii szkół warszawskich wszystkich poziomów (podstawowych, średnich i wyższych), a także szkolnictwa zawodowego (szkoły medyczne, wojskowe, artystyczne itp.) od XVII wieku (przeniesienie dworu królewskiego) po czasy współczesne:
- historię powstawania kolejnych typów szkół od czasów najdawniejszych po rok 1989 (m.in. rzut oka na szkolnictwo w Polsce Piastów i Jagiellonów: wieki XIV–XVI);
- organizację szkolnictwa w Warszawie w wieku XVII;
- szkoły warszawskie w wieku XVIII: zakonne (jezuitów, pijarów, teatynów, misjonarzy);
- początki szkolnictwa państwowego (Szkoła Rycerska);
- reformę szkolnictwa przez KEN;
- wiek XIX: utratę państwowości i polskie szkolnictwo;
- wiek XX: odzyskanie państwowości i organizację szkolnictwa warszawskiego na tle reform w II Rzeczypospolitej;
- podziemne szkoły warszawskie w czasach okupacji hitlerowskiej;
- szkoły po roku 1945 – system, kolejne reformy;
- narzędzia i metody edukacyjne elementów codzienności (plan zajęć, ubiór, typy rekreacji itd.).
Szkoły warszawskie przedstawione będą z uwzględnieniem uwarunkowań historyczno-społecznych szkolnictwa na ziemiach polskich oraz zagadnień wielonarodowości, szkolnictwa żydowskiego, niemieckiego i rosyjskiego (zagadnienie rusyfikacji szkół warszawskich w odniesieniu do germanizacji szkół w zaborze pruskim i austriackim).
Ekspozycja, której lokalizację przewidujemy w rekonstruowanych podziemiach Pałacu Kazimierzowskiego (lub innym budynku kampusu Uniwersytetu Warszawskiego), skierowana będzie przede wszystkim do młodzieży, a także wszystkich osób zainteresowanych historią szkół w Polsce. Z myślą o odbiorcach niewładających językiem polskim planujemy także odpowiednią ramę w językach angielskim i francuskim.
Pierwszy etap przedsięwzięcia objął (w okresie 2023/2024) zadania koncepcyjno-przygotowawcze, w tym zebranie części materiału ikonograficznego dotyczącego przede wszystkim Szkoły Rycerskiej króla Stanisława Augusta. Przygotowana zostanie także prezentacja projektu z zarysem tła historycznego, koncepcją ścieżki oprowadzania i strategią promocji projektu.